o historii polskich ksiąg
11 stycznia 2009Niewiele wiadomo o tworzeniu książki rękopiśmiennej w Polsce średniowiecznej. Niektórzy profesorzy nawet wątpią, czy w tym okresie w ogóle istniały na jej terenie jakiekolwiek skryptoria.
Decydującym w tym względzie okresem było przyjęcie przez Mieszka I jego dwór w 966 r. chrztu według obrządku łacińskiego, przez co Polska dostała się w orbitę wpływów kultury zachodniej.
Pierwsze księgi zostały do Polski przywiezione przez duchownych przybyłych z Czech w orszaku Dąbrówki. W tym czasie znajomość pisania i czytania na terenie Polski była zjawiskiem zupełnie wyjątkowym.
Posiadali tę umiejętność właściwie tylko obcokrajowcy, przebywający tutaj np. w celach misyjnych oraz ich uczniowie należący również do stanu duchownego. Dlatego też jeśli istniały wówczas manufaktury pisarskie, to podobnie jak w całej Europie, należy się ich doszukiwać w kościołach
mi.in. benedyktyńskich, które znajdowały się np. w Tyńcu i na Św. Krzyżu.
aby antykwariat mógł zaprezentować dowolną ksiązkę - musi ona najpierw być stworzona
Dawniej do tworzenia wykorzystywano wyłącznie pergamin. Pierwsza znana dziś wiadomość o papierze w Polsce pochodzi z r, 1325, chodzi w niej o rachunki z dziesięcin, zbieranych przez obcokrajowców. Sami, natomiast Polacy zaczęli pisać na papierze dopiero ok. roku 1360. Na rządy więc Kazimierza Wielkiego przypadł okres
coraz częstszego wypierania pergaminu przez tańszy od niego papier, choć ten prawie do końca XV w. pochodził wyłącznie z zagranicy. Mimo to już o 100 lat wcześniej zdobył on wyraźną przewagę nad pergaminem i w teorii ograniczył jego stosowanie dla szczupłej grupy rękopisów. Były to przede wszystkim księgi liturgiczne oraz inne, którym z jakiś powodów zamierzano nadać piękną szatę graficzną. (np. przeznaczone na podarki).
Ich produkcją od końca XIV w. aż do początku XVI stulecia zajmowali się nie tylko opaci, lecz również katedraliści. Mianem tym określano pisarza, zawodowo uprawiającego tę sztukę w celach zarobkowych.
Oprócz działalności, jaką w zakresie książki rozwijały opactwa, takie jak Płock czy Wrocław, wybitną rolę odegrał również dwór książęcy. Rozległe stosunki dyplomatyczne i personalne rodziny piastowskiej z Zachodem liczne poselstwa do Czech, Rzymu ułatwiały import książki.
Cenne książki sprowadzane były do Polski za pośrednictwem księżniczek zachodnich, które tu osiedlały się jako żony Piastów.
Nie zachowały się do naszych czasów stare rękopisy, które zgromadzili pierwsi Piastowie, ponieważ zginęły w wojnach, jakie rozpętały się po śmierci Mieszka II (1034 r.) i w czasie najazdu Brzetysława czeskiego w 1038 r.
Antykwariat (od łac. nazwy antiquarius to osoba zajmująca się starymi rzeczami)
* w naszym rozumieniu to firma zajmująca się handlem starymi przedmiotami, lub też mającymi wartość historyczną, estetyczną, materialną
* sklep oferujący antyki [zabytkowy przedmiot sztuki dawnej bądź książki (raczej używane)]. Do przedmiotów tych należeć mogą: książki, obrazy, rzeźby, meble, stare pocztówki, drzeworyty, nuty, grafiki, rękopisy, wyroby artystyczne, numizmaty, komiksy, płyty analogowe lub inne itp.
dobry antykwariusz nie powinien tylko zajmować się sprzedażą, powinien również zajmować się historią dlatego postaramy się opisać w jaki sposób na przestrzeni wieków kształtowały się sposoby produkcji, wytwarzania ksiąg.